CHP İnsan Haklarından Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı ve Diyarbakır Milletvekili Sezgin Tanrıkulu, küresel enerji piyasalarındaki dalgalanmaların Türkiye ekonomisi üzerindeki ağır maliyetlerini TBMM gündemine taşıdı. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in yanıtlaması istemiyle bir soru önergesi veren CHP Genel Başkan Yardımcısı Tanrıkulu; inşaat, tarım, imalat ve lojistik gibi temel sektörlerdeki maliyet artışlarını ve enerji şirketlerinin yüksek kâr marjlarını sordu.

Tanrıkulu önergesinde, enerji fiyatlarındaki yükselişin doğrudan petrol üreticisi olmayan ülkelerde üretim maliyetlerini artırdığına dikkat çekerek şu değerlendirmede bulundu:

“Küresel enerji piyasalarında yaşanan dalgalanmalar sonucunda petrol ve doğal gaz fiyatlarında önemli artışlar meydana gelmiştir. Enerji fiyatlarındaki yükselişin, doğrudan petrol üreticisi olmayan birçok ülkede üretim maliyetlerini artırdığı; buna karşılık petrol üretim bölgelerinde faaliyet gösteren şirketlerin yüksek kâr marjları elde edebildiği görülmektedir.

Petrol ve petrol türevleri; inşaat, imalat sanayi, ulaşım, lojistik ve tarım gibi birçok sektör için temel bir girdi niteliğindedir. Aynı şekilde doğal gaz da elektrik üretimi ve sanayi üretimi açısından kritik bir enerji kaynağıdır. Bu nedenle enerji fiyatlarındaki artışların ekonomik faaliyetlerin geneline yayılabilecek maliyet baskıları yaratması kaçınılmazdır.

Enerji maliyetlerinin artması; üretim maliyetlerinin yükselmesine, fiyatların artmasına ve dolayısıyla enflasyon üzerinde ek baskı oluşmasına yol açabilmektedir. Özellikle enerji yoğun sektörlerde faaliyet gösteren işletmeler ile çiftçiler ve sanayi kuruluşlarının bu dalgalanmalardan doğrudan etkilenmesi beklenmektedir.”

Sezgin Tanrıkulu, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek tarafından yazılı olarak yanıtlanması istemiyle şu soruları yöneltti:

1- Küresel petrol ve doğal gaz fiyatlarında son iki yıl içerisinde yaşanan dalgalanmaların Türkiye ekonomisine sektörel bazda maliyet etkilerine ilişkin Bakanlığınız tarafından yapılmış bir etki analizi bulunmakta mıdır?

2 - Petrol fiyatlarındaki artışın inşaat, imalat sanayi, tarım ve lojistik sektörlerinde üretim maliyetlerine etkisine ilişkin resmi veriler nelerdir?

3- Türkiye’de faaliyet gösteren enerji şirketlerinin son yıllarda elde ettiği kâr marjları ve kârlılık oranları nasıl değişmiştir? Bu şirketlerin olağanüstü kâr elde ettiği yönünde bir değerlendirme yapılmış mıdır?

4- Enerji fiyatlarındaki artış nedeniyle üretim maliyetleri yükselen sektörler için vergi indirimi, enerji teşviki veya sübvansiyon gibi destek mekanizmaları planlanmakta mıdır?

5- Petrol ve doğal gaz fiyatlarının iç piyasadaki üretim maliyetleri üzerindeki etkisini azaltmak amacıyla enerji ithalatına bağımlılığı azaltacak yapısal politika veya yatırım programları nelerdir?

6- Enerji fiyatlarındaki dalgalanmaların enflasyon üzerindeki etkisine ilişkin Bakanlığınızın öngörüleri nelerdir?

7- Türkiye’de petrol ve doğal gaz fiyatlarındaki artış nedeniyle tarımsal üretim maliyetlerinde meydana gelen değişimlere ilişkin resmi veriler nelerdir?

8- Enerji maliyetlerinin yükselmesinin küçük ve orta ölçekli işletmeler üzerinde yaratacağı ekonomik risklere karşı özel bir destek veya finansman programı hazırlanmakta mıdır?

9- Petrol ve doğal gaz fiyatlarındaki küresel artışın Türkiye’deki elektrik üretim maliyetleri ve sanayi elektriği tarifeleri üzerindeki etkisi nedir?

10- Enerji fiyatlarındaki artışların ekonominin geneline yayılmasını önlemek amacıyla kamu otoriteleri tarafından planlanan kısa ve orta vadeli politika tedbirleri nelerdir?